Storing op HF, een actueel onderwerp. Maar wat er tegen te doen?

Ik wil proberen een paar aanwijzingen te geven die mogelijk een oplossing kunnen bieden.
Storing kan op veel manieren op de antenne binnenkomen, dus een pasklare oplossing is niet aan te geven. Wel een paar onderzoekingsrichtingen die soms over het hoofd worden gezien.
Ik focus me nu op de 80 meterband en het gebruik van een NVIS antenne.
Tevens is de voedingslijn een coax kabel, dit is voor dit voorbeeld een eenvoudigere weergave.

Plaatje 1

De grootste stooroverdracht naar de antenne is vaak vanuit de vuile veiligheidsaarde van het lichtnet. Is ook logisch als men bedenkt dat alle mogelijke stoorbronnen aan dit net zitten en zoals te zien zit de antenne in dit voorbeeld rechtstreeks gekoppeld aan die aarde.
Niet zo gek dat u alle ellende op uw ontvanger gaat waarnemen.
Het dunne rode lijntje is de storing, de rest lijkt me redelijk duidelijk.

Plaatje 2


In dit plaatje is onder het voedingspunt een mantelstroomfilter / 1:1 Balun geplaatst. Choke balun
De connectie tussen de vuile aarde en de antenne is hiermee voor HF onderbroken, tevens is de antenne nu symmetrisch gevoed. Dit kan veel van uw storing elimineren.
Dit is met de coax gevoede resonante dipoolantenne makkelijk en afdoende uit te voeren.
Met een open-lijn voedende situatie wordt het wat lastiger.
De tuner moet dan ontworpen zijn om een maximale scheiding tussen de vuile aarde en de uitgang te hebben.(voor HF) Ook de open lijn is niet zo dicht als een coaxkabel. Zuivere symmetrie en uitnulling van de storing door deze symmetrie is lastig.

Bovenstaande is een standaard vereiste om de volgende zaken te kunnen afpellen.

U heeft bovenstaande uitgevoerd maar er is toch nog storing.

Sluit uw set aan op een accu, schakel uw hoofdschakelaar van uw meterkast uit en kijk of de storing is opgelost. Zo ja, doe dat dan per groep nog een keer. Heeft u de juiste groep, dan is het zoeken naar welk adaptertje  e.d. de boosdoener is. heeft u die gevonden probeer deze te vervangen door een voedingkje wat niet stoort. Sla met een hamer de stoorbron kapot en gooi deze weg. Probeer dit ook bij uw naaste buren. (HI)

Ik heb dit geprobeerd, maar nog steeds storing.

De stoorbron zit niet bij u en komt dus via de antenne uit de omgeving binnen en niet via de veiligheidsaarde. Welnu we zijn wel wat wijzer geworden v.w.b. de zoekrichting.

We kunnen nu gebruik maken van de scheiding tussen NVIS en de grondgolf. Dat kan op meerdere manieren.
U kunt met een kleine  Ontvangstloop (Chris PA3GZK), die u een plaats kunt geven zo ver mogelijk weg van mogelijke stoorbronnen  d.m.v. uitnulling, de antenne zodanig draaien dat de stoorbron op het nulpunt van de antenne zit. Zenden kan gewoon op de dipool. Ook in de voedende coax niet vergeten een mantelstroomfilter op te nemen. Voor NVIS is de richting geen verschil daar het signaal circulair naar beneden komt. Circulaire polarisatie

Of u bouwt of koopt een “noise canceler”, dit is een schakeling met een in/uitgang en een extra antenne ingang.
Op deze extra ingang sluit u een verticale antenne aan (met mantelstroomfilter) die de stoorbron zo hard mogelijk ontvangt.
De schakeling geeft de mogelijkheid om de amplitude van dit signaal gelijk te maken aan het signaal van uw antenne. Vervolgens kunt u het signaal 180 graden veschuiven t.o.v. het antenne stoorsignaal.
Met een beetje machinisten kunt u de storing hiermee zeer goed uitnullen.

Voorbeeld (geen reclame): 

Ook zijn er zelfbouw ontwerpen te vinden, Nico PE1KQP heeft zoiets gepubliceerd.
Tevens op de website van Frits, PA0FRI is ook veel te vinden op deze onderwerpen.

De volgorde is belangrijk voor het onderzoek.
Als u niet eerst de veiligheidsaarde ontkoppeld en dan met een canceler aan de gang gaat, krijgen we weer die verhalen van “ik heb ook zo’n ding maar bij mij werkt het niet”.!! Zo’n schakeling werkt prima, mits onder de juiste omstandigheden toegepast.

Hans, PA3ECT